Home Loan EMI Late Payment ઘર ખરીદવું દરેક માણસના જીવનનું મોટું સપનું હોય છે, અને એ સપનું પૂરું કરવા માટે લેવાતી હોમ લોન ઘણીવાર સૌથી મોટી નાણાકીય જવાબદારી બની જાય છે. પરંતુ ઘણી વખત પરિસ્થિતિ એવી બને છે કે EMI સમયસર ભરાઈ શકતી નથી. અહીંથી જ મુશ્કેલી શરૂ થાય છે.
ઘણા લોકો એવું માને છે કે એકાદ EMI મોડું ભરવાથી કંઈ ખાસ ફરક પડતો નથી. પરંતુ હકીકત એ છે કે Home Loan EMI Late Payment તમારા ખિસ્સા સાથે-સાથે તમારા ક્રેડિટ પ્રોફાઇલ પર પણ લાંબા સમય સુધી અસર કરી શકે છે. થોડું મોડું ભરેલું હપ્તું ક્યારે મોટું નુકસાન બની જાય, એની ખબર પણ પડતી નથી.
EMI મોડું ભરશો તો શું થાય છે
જ્યારે તમે નિર્ધારિત તારીખે EMI ચૂકવતા નથી, ત્યારે બેંક તરત જ તેને ડિફોલ્ટ તરીકે નોંધે છે. સામાન્ય રીતે બેંક પેનલ ઇન્ટરેસ્ટ અથવા લેટ પેમેન્ટ ચાર્જ લગાવે છે, જે બાકી રકમ પર વધારાના વ્યાજ તરીકે વસૂલવામાં આવે છે.
જો ચુકવણી 30 દિવસથી વધુ મોડું થાય, તો બેંક આ માહિતી ક્રેડિટ બ્યુરોને મોકલી શકે છે. આ એક નાની ઘટના લાગતી હોય, પરંતુ અહીંથી તમારા CIBIL સ્કોર પર સીધી અસર શરૂ થાય છે.
એક વાર સ્કોર નીચે જવા લાગે, પછી તેને સુધારવા માટે મહિનાઓ નહીં પરંતુ ક્યારેક વર્ષો લાગી જાય છે.
બેંકના નિયમો શું કહે છે
ભારતમાં લોન સંબંધિત મુખ્ય માર્ગદર્શિકા Reserve Bank of India (RBI) દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. દરેક બેંક અને NBFC પોતાની આંતરિક નીતિ પ્રમાણે લેટ ફી અને પેનલ્ટી નક્કી કરે છે, પરંતુ ગ્રાહકને લોન લેતી વખતે આ શરતો જણાવવામાં આવે છે.
જો EMI લાંબા સમય સુધી ભરવામાં ન આવે, તો બેંક લોન એકાઉન્ટને NPA (Non-Performing Asset) તરીકે જાહેર કરી શકે છે. આ સ્થિતિ ગંભીર ગણાય છે અને આગળ જઈને કાનૂની કાર્યવાહી પણ થઈ શકે છે.
અહીં સમજવાની વાત એ છે કે બેંક માટે સમયસર ચુકવણી સૌથી મહત્વની બાબત હોય છે.
CIBIL સ્કોર પર કેવી અસર પડે છે
તમારો CIBIL સ્કોર તમારી નાણાકીય વિશ્વસનીયતાનો અરીસો છે. માત્ર એક EMI 30 દિવસથી વધુ મોડું ભરવાથી પણ સ્કોરમાં ઘટાડો આવી શકે છે.
જો સતત બે કે ત્રણ EMI મિસ થાય, તો તમારી ક્રેડિટ હિસ્ટરી પર નકારાત્મક અસર વધુ ઊંડી બની જાય છે. ભવિષ્યમાં હોમ લોન, પર્સનલ લોન અથવા ક્રેડિટ કાર્ડ મેળવવું મુશ્કેલ બની શકે છે, અને મળ્યું તો પણ વ્યાજ દર વધારે લાગી શકે છે.
સાચી વાત એ છે કે સારો સ્કોર જાળવવો પૈસા બચાવવાનો એક શાંત પરંતુ શક્તિશાળી રસ્તો છે.
કેવી રીતે બચી શકાય મોટા દંડથી
થોડી પૂર્વ તૈયારી તમને મોટા નુકસાનથી બચાવી શકે છે. સૌથી સરળ રસ્તો એ છે કે EMI માટે ઓટો-ડેબિટ અથવા ECS સેટ કરી દો જેથી તારીખ ચૂકી ન જાઓ.
તમારા ખાતામાં EMI પહેલા પૂરતું બેલેન્સ રાખવાની ટેવ પણ ખૂબ કામની સાબિત થાય છે. જો કોઈ તાત્કાલિક નાણાકીય મુશ્કેલી આવી હોય, તો બેંક સાથે સમયસર વાત કરવી સમજદારી છે. ઘણી વખત બેંક રિસ્ટ્રક્ચરિંગ અથવા મોરેટોરિયમ જેવા વિકલ્પ આપે છે, જે તમને રાહત આપી શકે છે.